Coğrafya nedir? Coğrafyanın tanımı. Coğrafyanın kapsamı.

The English Oxford Dictionary: Yeryüzünün tasfirini konu olarak alan, onun şeklini, fiziki özelliklerini inceleyen, doğal ve siyasi bölgeleri ile ülkelerini, iklimini, ürünlerini, nüfusunu vb.konularını kapsayan bir bilimdir. Genellikle matematik-fiziki-politik coğrafya olarak dallara ayrılır.

Webster Sözlüğü: Yeryüzünün, karaların, denizin, atmosferin, bitki ve hayvanların, insanların dağılışlarını karşılıklı ilişkilerini inceleyen bilimdir.

American College Dictionary: İklim, yer şekilleri, toprak, bitli örtüsü, nüfus, arazi kullanışı, endüstri gibi elemanların sıralanmasını, gruplanlaşmalarını ve ayrıca bu elemanların bir araya gelerek meydana getirdikleri saha ünitelerinin karakterini inceleyen bir bilimdir.

British Assocation the Advancement Sciense Section: Sahaların birbirleriyle olan ilgisi ve farklılaşmalarına göre yeryüzünü tasvir eden bir birimdir.

Ord. Prof. Dr. Ali TANOĞLU: Coğrafya; tasviri, gerçekçi ve yapay karakteri bir çok bilimle teması ve coğrafya ile bu ilimlerin kenarında ve sati kısımlarında dolaşma imkanı vermesi, dolayısıyla ilk bakışta kolay kavranılır ve yapılabilir bir bilim gibi görünse de gerçekte çok geniş ve sağlam bir kültür, metod bilgisi ve tecrübesi kazanılması, coğrafya sevgisine ve zamana bağlı coğrafi espri isteyen, edinilmesi ve işlenmesi çok güç bir bilimdir.

Coğrafya kendi konusuna yakın bir çok bilim kolundan faydalanır. Ancak değişik konuları incelerken kendi bakış açısı vardır. Olaylar daima mekan ilişkisi ile birlikte ele alınır.

Coğrafya Metodunun Prensipleri:

  1. Yayılma Prensibi: Coğrafi olayların dağılış tarzının incelenmesini ve yayılış sahalarının belirlenmesini kapsar. Böylece olaylar kartografik metodlarla da ortaya konabilir.
  2. Genel Coğrafya Prensibi: Gerek fiziki (doğal) gerekse beşeri olaylar coğrafyada yalnız tek olarak incelenmeyip, yeryüzünün diğer sahalarındaki benzer olayları da kapsar. Böylece dağılış tarzının şartları ortaya konur.
  3. Nedensellik Prensibi: Coğrafi olaylar, beşeri ve fiziki olsun daima tespit edilmekle kalmaz. Olayların sebebini, karşılıklı ilişkilerini ve birbirlerine olan etkilerini de araştırır.

Coğrafya çok eski bir bilim olmasına rağmen bilimsel kimliğini 19. yy’da Alexander von Humboldt ve Carl Ritter’in çalışmalarıyla kendi obje ve metodunun şuuruna varabilmiştir. Bu sayede kendi başına bireysel ve açıklayıcı bir bilim kimliğine bürünmüştür.

Coğrafya, sahası içine giren olayları inceleme tarzına göre iki kısma ayrılır.

  1. Genel Coğrafya
  2. Bölgesel Coğrafya

Genel coğrafya da iki ayrı kola ayrılır. Bunlar:

A) Fiziki Coğrafya:
1) Jeomorfoloji (Yerşekilleri bilimi)
2) Klimatoroloji (İklim bilimi)
3) Hidrografya (Su bilimi)
4) Biyocoğrafya (Canlılar coğrafyası)
5) Kartografya
6) Afetler coğrafyası

B) Beşeri ve İktisadi Coğrafya:
1) Nüfus coğrafyası
2) Yerleşme coğrafyası
3) Tarım (ziraat) coğrafyası
4) Sanayi coğrafyası
5) Ulaşım coğrafyası
6) Siyasi coğrafya

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir